Εκπαιδευτικό υλικό 4ου σεμιναρίου κατάρτισης της Σ.Θ.Δ.
Το επιμορφωτικό σεμινάριο «Διαχείριση και προστασία των ειδών Ichthyaetus audouinii & Puffinus yelkouan», αποτελεί το τέταρτο από μια σειρά επτά (7) αντίστοιχων, τα οποία υλοποιούνται στο πλαίσιο λειτουργίας της Σχολής Θαλάσσιας Διατήρησης (Marine Conservation School) του έργου Life MareNatura (WP4). Φορέας διοργάνωσής του υπήρξε ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής – Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ), το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης του Πανεπιστημίου Κρήτης, το Ινστιτούτο Προστασίας και Έρευνας Περιβάλλοντος– ISPRA και την Εταιρεία Nature Conservation Consultants (NCC).
Σκοπός του σεμιναρίου ήταν η παροχή, σε μέλη της Ειδικής Ομάδας Θαλάσσιας Διατήρησης (M.C.T.F.) και του προσωπικού του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. των απαραίτητων γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται για την αποτελεσματική διαχείριση και προστασία των ειδών Ichthyaetus audouinii & Puffinus yelkouan, για τη διασφάλιση της διατήρησής τους. Επιπλέον των δύο ειδών-στόχων του Έργου, οι αντίστοιχες γνώσεις μεταφέρθηκαν και για τα είδη Calonectris diomedea & Gulosus aristotelis desmarestii καθώς αυτά αποτελούν δείκτες (sentinel species) του LIFE MareNatura. Καθώς ο πληθυσμός τους είναι μεγάλος και η παρουσία τους στο πεδίο είναι συχνή, χρησιμοποιούνται ως «βάση» εκπαίδευσης σε τεχνικές παρακολούθησης. Επιπλέον, τα είδη αυτά αποτελούν είδη χαρακτηρισμού σε αρκετές ΖΕΠ της χώρας και είναι χρήσιμο για τα στελέχη του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. να διευρύνουν τις γνώσεις τους και σε αυτά.
Κατά τη διάρκεια των τριών (3) εβδομάδων θεωρητικής και πρακτικής κατάρτισης, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, το Σαρωνικό και τον Ευβοϊκό κόλπο, αξιοποιήθηκε εκπαιδευτικό υλικό το οποίο κάλυψε τις παρακάτω βασικές θεματικές ενότητες σχετικές με τα είδη Ichthyaetus audouinii, Puffinus yelkouan Calonectris diomedea και Gulosus aristotelis desmarestii:
- Στοιχεία βιολογίας και οικολογίας & κύριες απειλές των ειδών
- Επιστημονική παρακολούθηση των ειδών
- Θεσμικό πλαίσιο και μέτρα διατήρησης των θαλασσοπουλιών
Για κάθε θεματική ενότητα που συγκροτεί τη δομή του εκπαιδευτικού υλικού του σεμιναρίου, το οποίο είναι διαθέσιμο μέσω της παρούσας ιστοσελίδας, παρέχονται:
- εισαγωγικά στοιχεία,
- εκπαιδευτικοί στόχοι,
- εισηγητές/τριες,
- ανάλυση,
- παρουσιάσεις /P PTs
- πηγές περαιτέρω πληροφόρησης,
- ερωτήσεις γνώσεων.
Θεματική ενότητα 1: Στοιχεία βιολογίας και οικολογίας & κύριες απειλές των ειδών
Στην ενότητα δίνονται οι βασικές πληροφορίες που αφορούν στην παγκόσμια εξάπλωση και κατανομή των ειδών, στα μορφολογικά χαρακτηριστικά των ατόμων, καθώς και στον κύκλο ζωής και την οικολογία τους.
Επιπλέον, περιγράφονται τα ενδιαιτήματά τους καθώς και οι σημαντικότερες πιέσεις και απειλές που δέχονται και δίνονται πληροφορίες αναφορικά με τα αίτια που τις προκαλούν.
Στόχος είναι η κατανόηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και απαιτήσεων του κάθε είδους και της οικολογικής τους σημασίας.
Εκπαιδευτικοί στόχοι
- Αναγνώριση των μορφολογικών χαρακτηριστικών των ειδών
- Περιγραφή των οικολογικών απαιτήσεων των ειδών
- Προσδιορισμός των βασικών περιοχών εξάπλωσης και των κρίσιμων ενδιαιτημάτων των ειδών
- Αναγνώριση των κύριων ανθρωπογενών και φυσικών απειλών των ειδών
Εισηγητές/τριες
κα Δανάη Πορτόλου, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Δρ. Γεώργιος Καρρής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου
κ. Marco Zenatello, Ornithologist, ISPRA
Παρουσιάσεις
The Audouin’s Gull Larus audouinii biology – ecology, threats and distribution in Greece and Italy
Θεματική ενότητα 2: Επιστημονική παρακολούθηση των ειδών
Στην ενότητα, αναλύεται η σκοπιμότητα και η αξία της παρακολούθησης των ειδών. Δίνονται στοιχεία αναφορικά με περιοχές εφαρμογής καταγραφών και συμπεράσματα που εξήχθησαν από τα συλλεχθέντα δεδομένα.
Αναφέρονται οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται με βάση την οικολογία του κάθε είδους, επισημαίνονται τα στοιχεία τα οποία επιδιώκουμε να συλλέξουμε και αναλύεται ο τρόπος εφαρμογής της παρακολούθησης.
Γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις καινοτόμες τεχνολογίες παρακολούθησης των θαλασσοπουλιών, προκειμένου να καταστεί σαφές το κενό που έρχονται να καλύψουν σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους και τις δυνατότητες που αυτές προσφέρουν στην εξέλιξη της επιστημονικής παρακολούθησης.
Εκπαιδευτικοί στόχοι
- Να αναγνωρίζουν τη σκοπιμότητα και τη σημασία της επιστημονικής παρακολούθησης των ειδών
- Να περιγράφουν τις βασικές μεθόδους παρακολούθησης που εφαρμόζονται
- Να αναλύουν τη διαδικασία εφαρμογής μεθόδων παρακολούθησης και των συμπερασμάτων που μπορούν να εξαχθούν
- Να αξιολογούν τις δυνατότητες και τα πλεονεκτήματα των καινοτόμων τεχνολογιών παρακολούθησης
Εισηγητές/τριες
κα Δανάη Πορτόλου, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Δρ. Γεώργιος Καρρής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου
κ. Marco Zenatello, Ornithologist, ISPRA
Δρ. Τάσος Δημαλέξης, NCC
Δρ. Θάνος Καστρίτης, NCC
Παρουσιάσεις
Scientific monitoring of the Yelkouan shearwater Puffinus yelkouan in the field
Scientific monitoring of the Audouin’s gull Larus audouinii in the field
Επιστημονική παρακολούθηση των ειδών Calonestris Diomedea & Colusus aristotelis στο πεδίο
Καινοτόμες τεχνολογίες παρακολούθησης των θαλασσοπουλιών
Θεματική ενότητα 3: Θεσμικό πλαίσιο και μέτρα διατήρησης των θαλασσοπουλιών
Στην ενότητα παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά των θαλασσοπουλιών που τα καθιστούν ιδιαίτερα προσαρμοσμένα στο θαλάσσιο περιβάλλον. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στο ρόλο τους ως βιοδεικτών της κατάστασης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Αναλύονται τα μέτρα προστασίας και διατήρησης που εφαρμόζονται σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, καθώς και ο ρόλος των προστατευόμενων περιοχών και των προγραμμάτων παρακολούθησης στη διατήρηση των ειδών και των ενδιαιτημάτων τους.
Επιπλέον, παρουσιάζονται σύγχρονες πολιτικές και στρατηγικές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τη θαλάσσια προστασία, τη διαχείριση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και τον χωροταξικό σχεδιασμό στον θαλάσσιο χώρο, δίνοντας έμφαση στις προκλήσεις αλλά και στις δυνατότητες συνδυασμού της ανάπτυξης με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Εκπαιδευτικοί στόχοι
- Αναγνώριση του βασικού θεσμικού και διοικητικού πλαισίου για τη διατήρηση και προστασία των θαλασσοπουλιών σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
- Συσχέτιση των βασικών μέτρων διατήρησης με την προστασία των θαλασσοπουλιών και των κρίσιμων ενδιαιτημάτων τους.
Εισηγητές
Δρ. Γεώργιος Καρρής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου
Παρουσιάσεις
Βιντεοδιαλέξεις (ΥΤ):
Βιολογία-Οικολογία και κατανομή των ειδών στόχων
Τα είδη Calonectris diomedea & Gulosus aristotelis, οικολογία απειλές και κατανομή στην Ελλάδα
Παρακολούθηση αναπαραγωγής
Επιστημονική παρακολούθηση των ειδών στόχων στο πεδίο
Εφαρμογή καινοτόμου τεχνολογίας παρακολούθησης των θαλασσοπουλιών
Στοχευμένα μέτρα διατήρησης και το θεσμικό και διοικητικό πλαίσιο στην Ελλάδα για όλα τα είδη θαλασσοπουλιών
Ελληνικά
English