Οι ταξιδιωτικές αναμνήσεις μιας νεκρής χελώνας

Πολύτιμα στοιχεία μας παραδίδει μια χελώνα Καρέττα καρέττα με ονοματεπώνυμο, εξοπλισμένη με δορυφορικό πομπό, η οποία εντοπίστηκε νεκρή στην παραλία Κίτρους, εντός του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού στις αρχές Μαρτίου 2026.

Η «Helen Jane» δεν ήταν απλά μια ακόμη θαλάσσια χελώνα που βρέθηκε νεκρή σε μία ελληνική ακτή. Είναι μία από τις χελώνες που εξοπλίστηκε με δορυφορικό πομπό τον Ιούνιο του 2025 στον κόλπο της Μεσσαράς στην Κρήτη και από τότε παρακολουθούνται οι κινήσεις της από την ερευνητική ομάδα του ΑΡΧΕΛΩΝ στο πλαίσιο του LIFE MareNatura.

Ο πομπός στο καβούκι της «Helen Jane» έγινε το μικρό μας «μάτι» στο απέραντο γαλάζιο της Μεσογείου. Κάθε φορά που η χελώνα ανέβαινε στην επιφάνεια για μια ανάσα, έστελνε ένα σήμα στους δορυφόρους, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρακολουθούν το ταξίδι της σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Όπως αποδείχθηκε, η συγκεκριμένη χελώνα ήταν μια ακούραστη ταξιδιώτισσα, που επέλεξε να αφήσει τον τόπο ωοτοκίας της για να εξερευνήσει παράκτιες ζώνες πλούσιες σε τροφή. Το τελευταίο της ταξίδι την οδήγησε στο βόρειο Αιγαίο όπου και εντοπίστηκε νεκρή από ερευνητές του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας (ΙΝΑΛΕ) κατά τη διάρκεια ερευνών για το Εθνικό Πρόγραμμα Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων.

Αν και η είδηση της απώλειάς της μας προκάλεσε θλίψη, η επιστημονική αξία των διαδρομών της παραμένει ανεκτίμητη. Ο πομπός, που ανακτήθηκε, περιέχει πολλά επιπλέον δεδομένα που θα αναλύσει η επιστημονική ομάδα του ΑΡΧΕΛΩΝ. Στην πράξη, τέτοιες έρευνες μπορούν να μετατρέψουν τα δεδομένα σε εργαλείο διαχείρισης και προστασίας, υποδεικνύοντας ποιες θαλάσσιες ζώνες αποτελούν σημαντικούς θαλάσσιους βιότοπους για τις χελώνες. Η «Helen Jane» άφησε πίσω της έναν «χάρτη γνώσης» που θα βοηθήσει στη διάσωση των επόμενων γενεών θαλάσσιων χελωνών.

Μια ευρύτερη προσπάθεια: «Κίρα», «Μυρτώ» και «Χριστιάνα»

Η ιστορία της «Helen Jane» είναι κομμάτι ενός μεγαλύτερου παζλ. Την ίδια περίοδο, τρεις ακόμη χελώνες με τα ονόματα Κίρα, Μυρτώ και Χριστιάνα ξεκίνησαν τις δικές τους περιπλανήσεις από τον Κόλπο της Μεσσαράς.

Η «Κίρα» και η «Μυρτώ» επέλεξαν νότια κατεύθυνση, φτάνοντας μέχρι τις ακτές της Λιβύης και της Τυνησίας.

Η «Χριστιάνα», ακολούθησε τα χνάρια της «Helen Jane» προς τον Βορρά και αυτή τη στιγμή βρίσκεται στον Κόλπο Ιερισσού στη Χαλκιδική.